Fibercement Şantiye Depolama, Kesim, Kenar Koruma ve Boya Uygulama Rehberi

Sevkiyat aracından indirme öncesinde palet köşe koruyucularını, streç/shrink örtü bütünlüğünü ve ahşap takoz dengesini kontrol ederek teslim tutanağını imzalayın. Açılmamış paletleri düz beton zeminli, kuru ve havalandırmalı kapalı depoda muhafaza edin; geçici açık saha istifi zorunluysa güneş altında sera yoğuşması yapmayacak şekilde hava sirkülasyonuna izin veren yükseltilmiş su geçirmez branda kullanın.

Yatay istiflenmiş fibercement plakaların arasına yağmur veya zemin suyunun sızmasına kesinlikle izin vermeyin. Üst üste binen mineral yüzeyler arasına kapiler etkiyle hapsolan su, çimento bünyesindeki serbest kalsiyum hidroksiti çözerek kuruma sırasında kenarlara taşır ve havadaki karbondioksitle birleşerek kalıcı beyaz çiçeklenme (tuz/kireç kusması) lekeleri oluşturur.

• Kalıcı sehim oluşmaması için plakaları en fazla 600–800 mm aralıklı teraziye alınmış ahşap ızgaralar üzerinde tutun.
• Boyalı, kalibreli veya hamurdan renkli levhalar arasındaki koruyucu ara şilteleri montaj anına dek çıkarmayın.
• İstif arasına kazara su girerse plakaları derhal ayırarak gölge ve rüzgârlı alanda dikey konumda kurutun.

Açılmış paletten levha alırken iki personel karşılıklı uçlardan tutarak üstteki plakayı alttaki yüzeye sürtmeden dikey biçimde yukarı kaldırmalıdır. Plakayı kaydırarak çekmek, mineral arka yüzeydeki sert kuvars taneciklerinin alttaki ahşap/taş kabartmayı, fabrika astarını veya ColorBoard yüzeyini çizmesine yol açar.

Kaldırılan plakayı hemen 90 derece çevirerek uzun kenarı üzerinde dikey konuma getirin ve kesim tezgâhına veya iskeleye bu şekilde taşıyın. 2500 mm veya 3000 mm tam boy levhaları kesinlikle yatay (çarşaf gibi düz) taşımayın; orta açıklıkta oluşan öz ağırlık sehimi özellikle 6 mm ve 8 mm kalınlıklarda kılcal çatlaklara veya ani kırılmalara neden olur.

• Boyanacak ham yüzeylerde yağ ve kir lekesi bırakmamak için temiz, kesilmeye dirençli montaj eldiveni kullanın.
• Geçici bekleme anlarında levha köşelerini doğrudan betona vurmayın; ahşap takoz veya kauçuk altlık üzerine oturtun.
• Üst kat iskelelerine vinçle malzeme çıkarırken açık sapan yerine sertifikalı palet sepeti veya kenetli taşıyıcı kullanın.

Otoklavlı fibercement levhaları her zaman kuru kesim yöntemiyle, kılavuz raylı dalma testere veya tezgâh testeresine takılı polikristalin elmas (PCD, genellikle 4–6 dişli) fibercement bıçağıyla kesin. Standart ahşap elmas uçlu bıçaklar kuvars katkılı mineral gövdede birkaç metrede körelir; yüksek devirli avuç taşlama (spiral) ise kenar kırıklarına, yanma izine ve kontrolsüz toz bulutuna yol açar.

Kesim makinelerini mutlaka M sınıfı (veya H sınıfı) endüstriyel vakum süpürgesine bağlayın ve FFP2/FFP3 toz maskesi kullanın. En kritik saha kuralı olarak kesim ve delme tozunu her işlem sonrasında yüzeyden kuru fırça, mikrofiber bez veya vakumla anında uzaklaştırın; yüzeyde kalan alkali çimento tozu çiy veya yağmurla ıslanırsa sertleşerek kalıcı leke tabakasına dönüşür.

• El tipi daire testerelerde ön yüzü aşağıya, sabit yatar tezgâh testerelerinde ise ön yüzü yukarıya gelecek şekilde kesin.
• Kesim sonrası keskin kenar çapaklarını 80–120 kum elmas zımpara takozuyla 45° hafif pah kırarak düzeltin.
• Çamurlu kesim suyunun gözeneklere işleyip leke bırakmaması için sulu mermer kesim yönteminden kaçının.

Mekanik montaj deliklerini darbe modunu kapatarak (yalnızca dönme hareketiyle), keskin karbür uçlu veya kademeli fibercement matkap uçlarıyla ve levha altını destekleyerek delin. Havalandırmalı cephelerde kenar mesafelerine tam uyun; levha ağırlığını taşıyan sabit nokta delikleri ile alt konstrüksiyon ısıl hareketini sönümleyen genişletilmiş kayar nokta deliklerini birbirine karıştırmayın.

Pencere merkezleri, parapet altları, subasman sıçrama kotları veya kıyı şeridi açık derzli cephelerde şantiyede kesilen ham kenarlar açık kapiler gözeneklere sahiptir. Kesilen bu kesitlere hidrofobik siloksan emprenye veya alkali dirençli akrilik kenar koruyucu astar sürülmesi, yandan su emilimini ve yağmur sonrası koyu kenar çerçevelenmesini önler.

• Paslanmaz vida veya cephe perçini uygulamadan önce havşa yuvalarındaki delme tozunu fırça/vakumla temizleyin.
• Kenar koruyucu solüsyonu sünger rulo ile taşma yapmadan sürün; bitmiş ön yüzeye damlatmaktan kaçının.
• Dış cephe plakaları arasında su tahliyesi ve genleşme için en az 8–10 mm açık derz boşluğu bırakın.

Astarsız ham gri levhaları şantiyede boyamadan önce yüzeyin tozsuz, yağsız ve kuru olduğunu (denge nemi yaklaşık %12–15’in altında) doğrulayın; boya uygulamasını yalnızca +5 °C ile +30 °C ortam/yüzey sıcaklığında ve %80’in altındaki bağıl nemde gerçekleştirin. Çimento esaslı yüzeylerin doğal alkalinitesi (pH 10–12) nedeniyle ham plakalar mutlaka nüfuz edici alkali dirençli dış cephe astarıyla doyurulmalıdır.

Proje bazlı fibercement levha tedariği planlanırken fabrika astarlı SerFibro Board varyantlarının (örneğin SF-SMOOTH-EXT, SF-WOOD veya SF-SIDING) tercih edilmesi sahadaki tam yüz astar işçiliğini ortadan kaldırır, emicilik farklarını dengeler ve iskele süresini kısaltır; şantiyede yalnızca kesilen kenarlara rötuş astarı sürülmesi yeterlidir. Son katta su buharı geçirgenliği yüksek, UV dayanımlı %100 saf akrilik (veya silikon katkılı akrilik) dış cephe boyası iki kat halinde uygulanmalıdır.

• Dik öğle güneşi altında, şiddetli kurutucu rüzgârda veya gece donu/yağış beklenen saatlerde uygulama yapmayın.
• Ahşap ve taş dokulu levhalarda girintileri tam örtmek için havasız (airless) püskürtme ve rulo taramasını birlikte kullanın.
• Ton farkı oluşmaması için aynı cephe yüzeyinde kullanılacak boyayı tek parti üretim/renklendirme şarjından temin edin.

Dış cephe fibercement levhalar üzerinde kesinlikle sentetik (alkid) yağlı boyalar, solvent bazlı vernikler, buhar geçirimsiz çift bileşenli epoksi/poliüretan kaplamalar veya düşük bağlayıcılı iç cephe plastik boyaları kullanmayın. Çimentodaki bazik ortam alkid reçineleri sabunlaştırarak soyulmaya yol açar; nefes almayan sert filmler ise levha içindeki nem buharını hapsederek ilk yaz güneşinde kabarma (blister) oluşturur.

Mimaride antrasit, siyah veya çok koyu cephe renkleri (ışık yansıtma değeri LRV < 20) seçildiğinde güneş enerjisi soğurma riskini mutlaka hesaba katın. Koyu yüzeyler yaz aylarında +70 °C’nin üzerine çıkarak ısıl genleşme gerilmelerini artırır; bu tip projelerde CFY Mühendislik Mimarlık teknik ekibimiz, düşük genleşmeli EN 12467 Kategori A dış cephe levhaları (SF-SMOOTH-EXT) üzerinde IR yansıtıcı saf akrilik sistemleri veya boya gerektirmeyen ColorBoard çözümlerini önermektedir.

• Dış cephe levha birleşimlerinde alçı esaslı iç cephe macunları veya çatlama yapan rijit tam yüz sıvalar kullanmayın.
• Seçilen boya sisteminin teknik föyünde otoklavlı fibercement (yüksek alkali pH ≥ 10) uygunluk onayını kontrol edin.
• Ham, fabrika astarlı ve ColorBoard alternatiflerini karşılaştırmak için +90 505 507 04 18 veya [email protected] ile görüşün.