TS EN 12467 Kategorileri (NT) ve EN 13501-1 A1 Yanmazlık Şartname Okuma Rehberi

TS EN 12467+A2 standardına uygun üretilen tüm modern levhalarda yer alan NT (Non-Asbestos Technology) ibaresi; ürünün %100 asbestsiz olarak Portland çimentosu, mikronize kuvars (silis) ve selüloz elyaflarıyla formüle edildiğini belgeler. Açık havada kürlenen çimentolu levhalar haftalar süren priz süreci ve yüksek rötre davranışı gösterirken, cephe sınıfı fibercement plakalar yüksek basınçlı buhar otoklavlarında kürlenir.

Otoklav kazanı içindeki doymuş basınçlı buhar ve yüksek sıcaklık, mikronize silis ile serbest kireci reaksiyona sokarak kararlı kristal kalsiyum silikat hidrat (tobermorit) yapısına dönüştürür. Bu mineralojik dönüşüm levhaya düşük nem genleşmesi, çok düşük ısıl uzama katsayısı (örneğin SF-SMOOTH-EXT serisinde αt = 0,005 mm/mK), açık derz düzlemselliği ve minimum çiçeklenme direnci kazandırır.

• Açık derzli dış cephe şartnamelerinde hem “TS EN 12467 NT Tipi” hem de “otoklavlı” ifadesini birlikte arayın.
• EN 12467 fibercement levhaları alçı-elyaf (EN 15283) veya magnezyum oksit (MgO) plakalarla karıştırmayın.
• Isıl ve nem kaynaklı genleşme değerlerini doğrudan ilgili varyantın Teknik Veri Föyü (TDS) üzerinden doğrulayın.

TS EN 12467 standardı düz levhaları görsel kalitesine göre değil; su, ısı ve donma koşullarına dayanımına göre dört maruziyet kategorisine ayırır. Kategori A en üst dış ortam sınıfıdır; doğrudan güneş ısısı, sağanak yağış ve şiddetli donma-çözülme döngülerine maruz kalan dış cepheler için zorunludur (su geçirimsizlik, sıcak su, ıslanma-kuruma ve 100 çevrim donma-çözülme testlerinde RL ≥ 0,75 dayanım korunumu aranır).

Kategori B doğrudan yağıştan kısmen korunan ancak ara sıra neme ve dona maruz kalabilen saçak altı veya sıva altı dış detayları kapsar. Kategori C don tehlikesi bulunmayan ısı ve neme açık iç mahâller (ıslak hacim, şaft duvarı), Kategori D ise tamamen kuru iç mekan uygulamaları içindir. Havalandırmalı açık derzli dış cephede Kategori C levha kullanılması kış aylarında tabakalaşma riski doğurur.

• Tüm havalandırmalı dış cephe kaplamalarında mutlaka Kategori A (ör. SF-SMOOTH-EXT, SF-CB-STONE) şart koşun.
• Don görmeyen ıslak hacim ve iç bölme duvarlarında maliyet optimizasyonu için Kategori C levhaları değerlendirin.
• Dikkat: EN 12467 “Kategori A” dış hava dayanımıdır; EN 13501-1 “A1 Sınıfı” yanmazlık koduyla karıştırılmamalıdır!

İklim harfinden sonra gelen 1’den 5’e kadar rakam, levhanın minimum eğilme mukavemetini (MOR — MPa veya N/mm²) tanımlar: Sınıf 1 (≥ 4 MPa), Sınıf 2 (≥ 7 MPa), Sınıf 3 (≥ 13 MPa), Sınıf 4 (≥ 18 MPa) ve Sınıf 5 (≥ 24 MPa). Kategori A ve B dış cephe levhalarında bu test suya doygun (yaş) numunelerde yapılır; ayrıca üretimdeki elyaf yönelimi (boyuna/enine) farklı değerler verdiğinden alt konstrüksiyon aks hesabında her zaman düşük olan yön esas alınmalıdır.

Romen rakamıyla yazılan Seviye I (Level I) ve Seviye II (Level II) ise kenar gönyesi ve ebat toleranslarını belirler. Seviye I doğrudan açık derzli mimari montaja uygun, fabrikada hassas gönyelenmiş düzeltilmiş kenarları ifade ederken; Seviye II atölyede ebatlanacak veya sıva altında kalacak ham kenarlı levhaları kapsar. Endüstriyel HPL/folyo pres laminasyonu için ön ve arka yüzde milimetrik kalınlık eşitliği gerektiğinde çift yüz zımparalı SF-CALIBRATED tercih edilmelidir.

• Şartnamedeki MPa değerinin kuru ortam ortalamasını mı yoksa EN 12467 yaş minimum sınıfını mı istediğini kontrol edin.
• 8–10 mm açık cephe derzlerinde fabrika kenarı görünür kalacaksa mutlaka Tolerans Seviye I talep edin.
• Levha kalınlığını (8, 10 veya 12 mm) ve eğilme sınıfını rüzgâr emme yükü ile profil aks aralığına göre birlikte seçin.

Yapı ihalelerindeki yangın şartnamelerinde en sık yapılan hata, Yangına Tepki Sınıfı (EN 13501-1) ile Yangın Dayanım Süresinin (EN 13501-2) birbirine karıştırılmasıdır. EN 13501-1 malzemenin kendisinin yangına katkısını ölçer; A1 sınıfı en üst Euroclass kademesidir (EN ISO 1182 ve EN ISO 1716 testleriyle doğrulanır) ve mineral levhanın duman veya yanar damlacık üretmeden hiç yanmadığını gösterir. Kalın organik polimer son kat boyalar kalorifik yüküne bağlı olarak boyalı paneli A2-s1,d0 sınıfına taşıyabilirken; ham mineral ve hamurdan renkli levhalar (örneğin astarsız SF-SMOOTH-EXT veya SF-CB-STONE) A1 yanmazlık sınıfını korur.

Buna karşılık EN 13501-2 kapsamındaki EI60, EI90 veya EI120 kodları; komple bir bölme duvar veya şaft sisteminin alev geçişini (Bütünlük E) ve arka yüz sıcaklık artışını (Yalıtım I) kaç dakika engellediğini ifade eder. Tek başına hiçbir 8 mm veya 12 mm plakanın “müstakil EI120 belgesi” olamaz; EI derecesi yalnızca profil kesiti, taş yünü yoğunluğu, levha katman sayısı ve vida aralığıyla birlikte test edilmiş tam duvar detayına aittir.

• Ham, astarlı, fabrika boyalı ve kompozit panel varyantlarının yangına tepki sınıfını ayrı ayrı doğrulayın.
• SF-PANEL ürünlerde 8+8 mm fibercement kabukların A1 olduğunu, panel bütününün ise çekirdek tipine (EPS / MOQ taş yünü) bağlı olduğunu unutmayın.
• Şartnamede EI60, EI90 veya EI120 bölme duvar isteniyorsa tekil levha TDS’i dışında tam duvar sistem testini sorgulayın.

Birçok B2B ihale keşfinde farklı üretici kataloglarından kopyalanan birbiriyle çelişkili cümleler tek poz altında birleştirilir; örneğin şantiyede boyanacak 8 mm derin ahşap dokulu levha istenirken aynı paragrafta 1.800 kg/m³ tam presli Sınıf 5 yoğunluk ve kalın PVDF kaplama ile A1 yanmazlık bir arada yazılabilir. Fiziksel olarak tek bir üründe buluşması imkânsız bu maddeler, dürüst tedarikçileri şartname açıklama şerhi düşmeye zorlarken kontrolsüz tekliflerde kabul aşamasında belge reddine yol açar.

Tersi yöndeki aşırı şartname yazımı da bütçeyi sarsar: açık derzli mimari dış cephe için yazılmış kendinden renkli Kategori A pozunun, 6.000 m² sıva altı prefabrik iç duvara veya şaft kaplamasına kopyalanması malzeme maliyetini teknik fayda sağlamadan %35 ila %60 artırabilir. Kullanım zonlarını baştan ayırmak rekabetçi teklif üretir.

• Yoğunluk, doku derinliği, kaplama tipi ve A1 sınıfı arasındaki çelişkileri ihale zeyilname/soru aşamasında netleştirin.
• Dış cephe Kategori A kalemleri ile iç mekan Kategori C kalemlerini keşif listesinde ayrı pozlara ayırın.
• Sözlü beyanlara güvenmeyin; müşavir onayında yalnızca seçilen varyanta ait resmi TDS ve DoP değerleri geçerlidir.

Kesin sipariş onayı öncesinde beş adımlı teknik belge denetimi uygulayın: Teknik Veri Föyü (TDS) ve Performans Beyanı (DoP) üzerindeki ürün adının, yüzey teslim durumunun (ham, fabrika astarlı, boyalı veya hamurdan renkli), kalınlık aralığının, TS EN 12467 kod diziliminin (örneğin NT A2 I) ve EN 13501-1 yangın sınıfının teklif kaleminizle birebir örtüştüğünü doğrulayın.

CFY Mühendislik Mimarlık bünyesinde Maltepe/İstanbul merkez ofisimizden koordine edilen kurumsal fibercement levha tedariği süreçlerimizde hiçbir zaman jenerik veya doğrulanmamış belge paylaşılmaz. İhale şartname maddelerinizi teklif öncesinde WhatsApp (+90 505 507 04 18) veya e-posta ([email protected]) üzerinden ileterek uyumlu ürün serisini, fiziksel numuneyi ve varyant bazlı teknik föyleri netleştirebilirsiniz.

• İdare veya müşavir sunumu için gereken belge dilini (TR, EN, DE veya FR) ilk talep aşamasında belirtin.
• Estetik ve teknik onayı tek seferde almak için TDS föylerini etiketli fiziksel numunelerle birlikte sunun.
• Sözleşme takvimi öncesinde siparişe özel üretim ve sevkiyat terminini yazılı olarak teyit ettirin.